İsveçrədə səs-küylü atəşfəşanlıqların qadağan edilməsi ilə bağlı təşəbbüs noyabrın 29-da ümumxalq səsverməsinə çıxarılacaq. Heyvanların müdafiəsi və ətraf mühit təşkilatlarının dəstəklədiyi təklifin əsas məqsədi insanların sağlamlığını, heyvanları və təbiəti atəşfəşanlığın yaratdığı mənfi təsirlərdən qorumaqdır.
Vətəninfo.az “Euronews”a istinadən verdiyi məlumata görə, təşəbbüs səs-küylü atəşfəşanlıqların satışının qadağan edilməsini və özəl tədbirlərdə belə nümayişlərin əhəmiyyətli dərəcədə məhdudlaşdırılmasını nəzərdə tutur.
Təklifə əsasən, bənövşəyi qığılcımlar və fəvvarəyə bənzər effektlər yaradan daha sakit atəşfəşanlıq növlərinin istifadəsinə icazə veriləcək. Həmçinin kantonlara İsveçrənin milli bayramı olan 1 avqust və Yeni il gecəsi kimi xüsusi günlərdə istisnalar tətbiq etmək imkanı veriləcək. Bununla belə, həmin günlərdə də daha sakit alternativlərə üstünlük verilməsi nəzərdə tutulur.
İsveçrə Yayım Korporasiyasının oktyabrın 23-də dərc etdiyi ilkin sorğunun nəticələrinə görə, respondentlərin 69 faizi atəşfəşanlığın məhdudlaşdırılması təşəbbüsünü dəstəkləyib.
Təşəbbüsün tərəfdarları hesab edirlər ki, atəşfəşanlıq insanlarda və heyvanlarda stress yaratmaqla yanaşı, hava çirkliliyini artırır, ətraf mühitdə tullantıların yaranmasına, qəzalara və yanğınlara səbəb olur.
Heyvanların müdafiəsi təşkilatlarının məlumatına görə, atəşfəşanlığın yaratdığı yüksək səs ev heyvanlarına, vəhşi heyvanlara və təsərrüfat heyvanlarına ciddi təsir göstərə bilər.
Məlumata görə, atəşfəşanlıq zamanı barıtın yanması nəticəsində havaya zərərli maddələr, metallar və rəngverici birləşmələr ehtiva edən xırda hissəciklər yayılır.
İsveçrənin Federal Polis İdarəsinin məlumatına əsasən, ölkədə hər il 1000–2000 ton atəşfəşanlıq məhsulundan istifadə olunur. Bunun təxminən dörddə üçü qablaşdırmanın payına düşür. Atəşfəşanlıq nəticəsində hər il 200–400 ton xırda hissəciklərin ətraf mühitə yayıldığı bildirilir.
Bu hissəciklər havanı, suyu və torpağı çirkləndirməklə yanaşı, tənəffüs yollarına nüfuz edərək insan sağlamlığına zərər verə bilər. Xüsusilə həssas insanlar və mövcud sağlamlıq problemləri olan şəxslər risk altındadır.
Əlverişsiz hava şəraiti də təhlükəni artıra bilər. Duman zərərli hissəciklərin havada daha uzun müddət qalmasına səbəb olur, isti və quru hava isə meşə və digər yanğınların başvermə riskini yüksəldir.
Qeyd edək ki, atəşfəşanlığın yaratdığı təhlükəsizlik və ekoloji problemlərlə əlaqədar Niderlandda da qadağa tətbiq olunub. İsveçrədə keçiriləcək səsvermənin nəticəsi isə ölkədə atəşfəşanlığın gələcəkdə hansı qaydada tənzimlənəcəyini müəyyən edəcək.
