2025-ci ildə Sinqapur yaxınlığında yerləşən İndoneziya terminalına Rusiyadan göndərilən yanacağın həcmi üç dəfə artıb. Tankerlərdən biri terminalda yük qəbul edərkən öz yerini saxtalaşdırıb, terminalın sahibləri isə dəfələrlə dəyişib.
Vətəninfo.az xəbər verir ki, bu haqda ingiltərənin “projectbrazen.com” jurnalı geniş məqalə yayımlayıb. Müəllif Clara Prevenin qələmə aldığı bu geniş məqalə 30 kktyabr 2026-cı ildə işıq üzü görəb. Məqalənin maraqlı olduğunu nəzərə alaraq öxucularımıza təqdim edirik.
Davam edən araşdırma: CORAL ENERGY və 2RIVERS
Whale Hunting-ə xoş gəlmisiniz. Burada biz sanksiyaların elan edilməsindən xeyli sonra da Rusiya neftinin hərəkətini təmin edən maliyyə axınlarını izləyirik.
Oktyabrın 16-da Donald Tramp Rusiyaya qarşı nəzərdə tutulan genişmiqyaslı yeni sanksiyaların qüvvəyə
minməsinə cəmi iki gün qalmış onların tətbiqindən imtina etdi. Bu qərar onun Vladimir Putinlə Rusiya dizel yanacağının alınmasına dair razılaşma əldə etməsindən bir həftə sonra verildi. Vaşinqton, həmçinin Rusiya dizel yanacağının satışına qarşı sanksiyaların tətbiqini 2027-ci ilin aprelinədək dayandırdı.
Asiyada isə Rusiya yanacağının axını heç vaxt dayanmayıb.
Sinqapur yaxınlığında yerləşən, 2025-ci ildə Rusiyadan yanacaq tədarükünün üç dəfə artdığı İndoneziyadakı PT Oil Terminal Karimun neft anbarı üzrə apardığımız araşdırma göstərdi ki, Asiya daxilində adi ticarət daşımaları həyata keçirən tankerlərdən biri burada yük qəbul edərkən öz yerini saxtalaşdırıb.
Ticarət sənədləri yük daşımalarının Coral Energy/2Rivers şəbəkəsinə daxil olan şirkətlərlə əlaqəsini üzə çıxarıb. Eyni zamanda terminalın mülkiyyət strukturunda diqqət çəkmədən dəyişikliklər baş verib.
Coral şəbəkəsinə daxil olan bir şirkət 2024-cü ildə terminalı satın aldıqdan sonra, sanksiyaların təzyiqi artdıqca onun səhmləri dörd dəfə əl dəyişdirib. Ən son korporativ sənədlər isə yenidən Coral şirkətinin daxilindən tanınan bir şəxsə işarə edir.
2026-cı ilin iyununda Asiya daxilində müntəzəm ticarət daşımaları həyata keçirən Honkonq bayraqlı tanker Malakka boğazında hərəkət edirmiş kimi görünürdü.
36 saat ərzində gəminin sistemdə göstərilən mövqeyi həmin ərazidə qaldı və başqa gəmilərlə heç bir təmas qeydə alınmadı.
Lakin bu müddətdə qeyri-adi bir hadisə baş verdi: tankerin sistemdə göstərilən suya oturma dərinliyi 6,2 metrdən 11 metrə yüksəldi. Bu, gəminin hər hansı limana daxil olduğu görünmədiyi halda yük qəbul etdiyini göstərirdi.
Gəminin izləmə məlumatlarında qısa müddətlik yaranan bir siqnal onun əsl yerini üzə çıxardı: Sinqapurdan cəmi 30 kilometr məsafədə yerləşən İndoneziya adasındakı PT Oil Terminal Karimun neft saxlama müəssisəsi.
Bu obyekt Rusiya neft məhsullarının daşınması üçün mühüm mərkəzlərdən birinə çevrilib.
QUAY STAR (IMO 9239472) adlı tanker əslində Karimun terminalında yük qəbul etdiyi halda, Malakka boğazında olduğu təəssüratını yaratmaq üçün Avtomatik İdentifikasiya Sisteminin (AIS) siqnallarını manipulyasiya etmişdi.
Bu üsul dənizçilikdə spoofing, yəni mövqe məlumatlarının saxtalaşdırılması adlanır.
Foto: Dənizdə üzən qırmızı gövdəli QUAY STAR neft tankeri. Üfüqdə daha iki gəmi görünür.
QUAY STAR (IMO 9239472) tankeri. Foto: Bengt-Rune Inberg / ShipSpotting.com, TankerTrackers.com vasitəsilə.
Artıq dörd ildən çoxdur ki, Qərb hökumətləri Rusiyanın neft ixracından əldə etdiyi gəlirləri məhdudlaşdırmağa çalışırlar. Bunun üçün Moskvanın neft ixracını təmin edən şirkətlərə, gəmilərə və infrastruktura qarşı sanksiyalar tətbiq olunur.
Buna baxmayaraq, həmin məhdudiyyətlərə rəğmən Rusiya neftinin daşınmasını davam etdirmək üçün yaradılmış şəbəkələr qlobal neft ticarətində dərin kök salıb. Bu şəbəkələr Moskvaya Ukraynaya qarşı müharibəsini maliyyələşdirmək üçün həyati əhəmiyyətli gəlir mənbəyi təmin edir.
Belə şəbəkələrdən biri də Coral Energy/2Rivers-dir. Ukraynaya genişmiqyaslı müdaxilədən sonra bu ticarət imperiyası Rusiya neft məhsullarının ən böyük ticarət iştirakçılarından birinə çevrilib.
2024-cü ildə bu şəbəkəyə daxil olan şirkətlərdən biri PT Oil Terminal Karimun-u satın aldıqdan sonra müəssisəyə Rusiya neft məhsullarının daşınması kəskin artıb. Karimundan neft məhsulları Asiyanın müxtəlif bazarlarına, əsasən Sinqapur, Malayziya və Çinə göndərilir.
Peyk xəritəsi: Sinqapur boğazının o biri tərəfində, Sinqapurun cənub-qərbində yerləşən İndoneziya adasındakı PT Oil Terminal Karimun göstərilir. Əlavə görüntüdə terminalın neft çənləri və yanalma körpüsü əks olunub.
Mənbə: Whale Hunting; Google Earth.
Whale Hunting-in yeni araşdırması Karimunun Qərb sanksiyalarından yayınmaq cəhdlərinin əsas mərkəzlərindən birinə necə çevrildiyini ortaya qoyur.
Araşdırma həmçinin Asiyada adi kommersiya daşımaları həyata keçirən tankerlərin öz hərəkətlərini gizlətmək üçün aldadıcı üsullardan istifadə etməyə başladığını və sanksiyaların terminal sahiblərinə yaxınlaşdığı bir vaxtda müəssisənin mülkiyyətinin necə səssiz şəkildə dəyişdiyini göstərir.
QUAY STAR gəmisinin hərəkətindəki uyğunsuzluğu ilk aşkar edən şəxslərdən biri Windward şirkətinin baş dəniz kəşfiyyatı analitiki Mişel Vize Bokmann (Michelle Wiese Bockmann) olub.
O, daha əvvəl Whale Hunting-ə Coral donanmasında istifadə edilən keçmiş Gatik tankerlərini müəyyənləşdirməkdə kömək etmişdi.
Bokmannın sözlərinə görə, QUAY STAR hadisəsi adətən kölgə donanması ilə əlaqələndirilən aldadıcı gəmiçilik üsullarının Asiya daxilindəki adi neft məhsulları ticarətinə yayıldığını göstərən ilk nümunələrdən biridir.
Windward şirkətinin gəmi izləmə xəritəsində QUAY STAR-ın Malakka boğazındakı marşrutları göstərilir. Şimal-qərbdə gəminin sistemdə bildirdiyi mövqe, Karimun yaxınlığında isə qırmızı üçbucaqla işarələnmiş qısamüddətli siqnal əks olunub.
QUAY STAR Malakka boğazında görünərkən, qısamüddətli siqnal onun əsl mövqeyinin qırmızı üçbucaqla göstərilən yerdə olduğunu üzə çıxarıb. Mənbə: Windward.
Bokmann Whale Hunting-ə bildirib:
“Ən narahatedici məqam budur ki, əvvəllər Şimali Koreya, Venesuela, Rusiya və İranda müşahidə edilən mövqe saxtalaşdırılması indi adi kommersiya daşımaları həyata keçirən gəmilərdə də görünməyə başlayıb.”
QUAY STAR ilk dəfə 2026-cı il iyunun 26-27-də Karimun terminalına yan alarkən öz yerini saxtalaşdırıb.
Tanker eyni manevri avqustun 10-13-də təkrarlayıb.
Bokmannın təhlilinə əsasən, aralarında cəmi 45 gün fərq olan bu iki səfər zamanı gəmi tamamilə eyni koordinatları, sürəti və hərəkət istiqamətini bildirmişdi.
O əlavə edib:
“Kölgə donanmasından kənara çıxaraq Asiya daxilində neft ticarəti ilə məşğul olan tankerlərə də yayılmış bütöv bir gizli fəaliyyət şəbəkəsi mövcuddur. Məqsəd Rusiya məhsullarını həmin ərazidən çıxara bilməkdir.”
Coral Energy/2Rivers şəbəkəsi terminalın fəaliyyətinə daxil olmazdan əvvəl Karimuna Rusiyadan nisbətən az miqdarda neft məhsulu gətirilirdi.
Əmtəə bazarları üzrə məlumat şirkəti Kpler-in göstəricilərinə görə, 2022-ci ildə terminala Rusiyadan heç bir neft məhsulu daxil olmayıb. 2023-cü ildə isə bu həcm cəmi 1,43 milyon barel təşkil edib.
2024-cü ilin mayında Coral Energy-nin mülkiyyət strukturunun başında dayanan Dubay şirkəti Novus Middle East terminalı Almaniyanın Oiltanking şirkətindən satın aldı.
Həmin il Karimuna daxil olan Rusiya mənşəli neft məhsullarının həcmi təxminən 4,8 milyon barelə yüksəldi.
2025-ci ildə isə göstərici təxminən 14,4 milyon barelə çatdı. Beləliklə, Whale Hunting-in araşdırdığı Kpler məlumatlarına əsasən, cəmi bir ildə üçqat artım qeydə alındı.
2026-cı ilin yanvar-iyul aylarında terminala daha 10,25 milyon barel Rusiya neft məhsulu gətirildi.
Karimuna daxil olan Rusiya neft məhsulları:
2022-ci il — 0 barel.
2023-cü il — 1,43 milyon barel.
2024-cü il — 4,8 milyon barel.
2025-ci il — 14,4 milyon barel.
2026-cı ilin yanvar-iyul ayları -10,25 milyon barel.
Qrafikdə 2024-cü ilin mayında Novus Middle East-in terminalı satın alması və sonrakı artım əks olunur.
Rusiya neftinə qarşı qlobal miqyasda tam qadağa tətbiq edilməyib.
Bunun əvəzinə Qərb hökumətləri konkret istehsalçıları, treyderləri, gəmiləri və infrastrukturu hədəfləyən müxtəlif tədbirlər vasitəsilə Moskvanın enerji gəlirlərini məhdudlaşdırmağa çalışırlar. Böyük Yeddilik (G7) ölkələri də qiymət tavanı mexanizmi tətbiq ediblər. Bu mexanizm Qərbin dəniz daşımaları xidmətlərindən istifadə edilən neft satışlarında Rusiyanın əldə edə biləcəyi qiyməti məhdudlaşdırmaq, eyni zamanda Rusiya neftinin dünya bazarlarına çatdırılmasını davam etdirmək məqsədi daşıyır. Qərb sanksiyalarının sərtləşməsi nəticəsində bir çox inkişaf etmiş ölkə Rusiya neftindən böyük ölçüdə imtina edib.
Lakin Karimunda Rusiya neft məhsulları daha geniş Asiya bazarına çıxış yolu tapıb. Bu məhsulları daşıyan bəzi gəmilər isə onların hərəkətini və mənşəyini izləməyi çətinləşdirən aldadıcı üsullardan istifadə edirlər.
Rusiyaının Asiyaya açılan qapısı
Whale Hunting-in təhlil etdiyi Kpler məlumatlarına görə, Novus Middle East terminalı satın aldıqdan sonra Karimuna gətirilən Rusiya neft məhsulları ölkənin müxtəlif bölgələrində yerləşən 10 limandan göndərilib.
Bu limanlar Baltik dənizində yerləşən Ust-Luqadan tutmuş Rusiyanın Uzaq Şərqindəki Naxodkaya qədər geniş coğrafiyanı əhatə edir.
2025-ci ildə Karimuna Rusiya neft məhsulları göndərən ən böyük iki liman Ust-Luqa və Naxodka olub.
Həmin limanlardan ümumilikdə təxminən 11,5 milyon barel məhsul göndərilib. Bu da terminala daxil olan bütün Rusiya mənşəli neft məhsullarının dörddə üçündən çoxunu təşkil edib.
Digər yüklər Tuapse, Arxangelsk, Novorossiysk, Primorsk və Sankt-Peterburq daxil olmaqla müxtəlif limanlardan daşınıb.
Xəritə: Rusiyanın qlobal xəritədə yerləşməsi, Baltik dənizində Ust-Luqa və Uzaq Şərqdə Naxodka limanları işarələnib. Hər iki terminalın peyk görüntüləri ayrıca təqdim olunub.
Mənbə: Whale Hunting; Google Earth.
Avropa İttifaqı 2025-ci ilin fevralında bu limanlardan üçünə- Ust-Luqa, Novorossiysk və Primorska qarşı məhdudiyyətlər tətbiq edib.
Həmin məhdudiyyətlər Aİ operatorlarının bu limanlarla əməliyyat aparmasını qadağan edir. Lakin bu, həmin limanlardan göndərilən yüklərə qlobal qadağa qoyulması demək deyil.
Whale Hunting-in Kpler məlumatları əsasında apardığı təhlilə görə, 2025-ci ilin martından 2026-cı ilin aprelinədək Ust-Luqa, Novorossiysk və Primorsk limanlarından Karimuna təxminən 11,2 milyon barel neft məhsulu göndərilib.
PT Oil Terminal Karimun Whale Hunting-in şərh sorğusuna cavab verməyib.
Whale Hunting-in araşdırdığı ticarət məlumatları PT Oil Terminal Karimun ilə Coral şəbəkəsinə daxil olan şirkətlər, o cümlədən Wissol Commodities, Poly Pro və Coral Energy arasında ticarət əlaqələrini də üzə çıxarıb.
Dubayda yerləşən Wissol Commodities FZCO şirkəti Coral Energy/2Rivers şəbəkəsinə bağlı şirkətlərlə sövdələşmələrinə görə 2025-ci ildə Böyük Britaniyanın sanksiya siyahısına salınıb.
Whale Hunting-in nəzərdən keçirdiyi ticarət sənədlərinə əsasən, Wissol 2025-ci ilin mart-iyun ayları arasında terminaldan həyata keçirilən bir neçə daşımada iştirak edib.
Bu daşımalar arasında Sinqapur və Malayziyaya göndərilən nafta, benzin və benzin qarışığının hazırlanmasında istifadə olunan komponentlər olub.
Mart ayında Wissol Sinqapura göndərilən, dəyəri 10 milyon dollardan çox olan təxminən 13 min metrik ton nafta yükünün alıcısı kimi göstərilib.
May və iyun aylarında həyata keçirilən sonrakı iki daşımada isə müvafiq olaraq təxminən 3 900 və 15 400 metrik ton nafta Sinqapur və Malayziyaya göndərilib.
Sənədlər Dubayda qeydiyyatdan keçmiş başqa bir neft treyderinin- Poly Pro Trading DMCC şirkətinin də iştirak etdiyi daşımaları ortaya çıxarır.
Bu şirkət Coral Energy ilə əlaqələrinə görə 2025-ci ilin fevralında Böyük Britaniya tərəfindən sanksiyaya məruz qalıb.
2024-cü ilin iyul-oktyabr ayları arasında Poly Pro Karimundan Malayziya, Oman, Sinqapur və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə nafta, benzin və benzin qarışığının hazırlanmasında istifadə olunan komponentlərin daşınmasında iştirak edib.
Ticarət sənədlərində PT Oil Terminal Karimun Dubay treyderinin adından yük göndərən tərəf kimi göstərilib.
İyul ayında həyata keçirilən daşımaların birində Malayziyaya dəyəri 5,5 milyon dollar olan təxminən 13 771 metrik ton yüngül neft məhsulu göndərilib.
Sentyabr ayında isə terminal yenidən Poly Pro adından yük göndərən tərəf kimi qeyd edilib. Bu dəfə söhbət dəyəri 9,2 milyon dollar olan təxminən 14 min metrik ton naftadan gedib.
Whale Hunting Poly Pro və Coral Energy şirkətlərində eyni şəxslərin işlədiyini də müəyyən edib. Bu, Coral/2Rivers şəbəkəsində müxtəlif şirkətlər arasında əməkdaşların ortaq olmasına dair daha geniş tendensiyanı əks etdirir.
Whale Hunting-in araşdırdığı məxfi sənədlərdə Coral-ın Moskva ofisinin biznesin inkişafı üzrə rəhbəri kimi göstərilən Sergey Viktoroviç Dobrinov eyni zamanda Poly Pro şirkətində kommersiya üzrə səlahiyyətli nümayəndə vəzifəsini icra edib.
Sənədlərə əsasən, Coral-ın Dubay ofisində treyder vəzifəsində çalışan Ankit Sharma və Ramil Seyidov da Poly Pro üçün işləyiblər.
Whale Hunting Dobrinov, Sharma və Seyidovla əlaqə saxlayaraq onların Coral Energy və Poly Pro-dakı vəzifələri, iki şirkət arasındakı münasibətlər və PT Oil Terminal Karimun vasitəsilə həyata keçirilən neft məhsulları daşımalarında mümkün iştirakları barədə şərh istəyib.
Lakin məqalə dərc edilənədək onlardan heç biri sorğulara cavab verməyib.
Bloomberg-in daha əvvəl yaydığı məlumata görə, Karimuna çatdırılan neft məhsulları anbar çənlərinə boşaldılır, burada qarışdırılır, daha sonra başqa gəmilərə yüklənərək Asiyanın digər bazarlarına göndərilir.
Bu proses məhsulların ilkin mənşəyini izləməyi çətinləşdirə bilər.
Asiyanın əsas neft ticarəti mərkəzi olan Sinqapur Karimundan göndərilən neft məhsullarının ən böyük alıcısı olub.
Whale Hunting-in təhlil etdiyi Kpler məlumatlarına əsasən, 2024-cü ilin mayından 2026-cı ilin iyulunadək terminaldan Sinqapura təxminən 15,5 milyon barel neft məhsulu göndərilib.
Bu, həmin dövrdə mənşəyindən asılı olmayaraq Karimundan ixrac edilən bütün neft məhsullarının 40 faizindən çoxunu təşkil edib.
Karimundan neft məhsullarının ixrac istiqamətləri (2024-cü ilin mayı – 2026-cı ilin iyulu):
Sinqapur -15,5 milyon barel.
Malayziya- 10,3 milyon barel.
Çin- 1,9 milyon barel.
Myanma- 1,2 milyon barel.
Mikroneziya -1,2 milyon barel.
Papua-Yeni Qvineya- 1,1 milyon barel.
Digər ölkələr- 5,5 milyon barel.
Sinqapura göndərilən məhsulların 99 faizindən çoxu ölkənin neft saxlama və emalı sənayesinin mərkəzi olan Yurong adasına (Jurong Island) çatdırılıb.
Whale Hunting mənşəyi Rusiya olaraq göstərilən 100 min ton EN590 markalı dizel yanacağının satış təklifinin surətini də əldə edib.
Təklifdə yükün yerləşdiyi liman kimi “Jurong, Singapore” göstərilib.
Yanacağın qiyməti əlavə rüsum və xərclər nəzərə alınmadan hər ton üçün 630 dollar, yaxud hər barel üçün təxminən 84,50 dollar olaraq təqdim edilib.
Təklifdə yanacağın Rusiya mənşəli olduğu açıq şəkildə göstərilsə də, onu müşayiət edən sənədlərin sanksiya tətbiq edilməyən ölkələrdən birində veriləcəyi qeyd olunub.
Mümkün variantlar kimi Qazaxıstan, Küveyt və Gürcüstan göstərilib.
Təklifdə səlahiyyətli vasitəçi şirkət kimi Qazaxıstanda yerləşən LLC NGK Yugneftegaz qeyd edilib.
Təklif 2026-cı il sentyabrın 25-dək qüvvədə olub. Yük isə müraciətlərin daxilolma ardıcıllığı əsasında satışa təqdim edilib.
Whale Hunting bu satış təklifinin həqiqiliyini, yaxud dizel yanacağının Karimundan gəlib-gəlmədiyini müstəqil şəkildə təsdiqləyə bilməyib.
Yeni sahiblər,tanış simalar
Böyük Britaniya 2025-ci il dekabrın 18-də Novus Middle East şirkətini onun alternativ adı olan Altrum Group FZCO ilə sanksiya siyahısına daxil edib.
Dörd ay sonra Avropa İttifaqı da eyni addımı atıb.
Aİ qərarında bildirilib ki, bu şirkət ittifaqın hüdudlarından kənarda yerləşən mühüm neft terminalını idarə edən müəssisəyə sahibdir və həmin terminalın Rusiya nefti idxalının həcmi 2025-ci ildə əhəmiyyətli dərəcədə artıb.
2024-cü ilin iyul ayına olan mülkiyyət sxeminə görə, T. Səfərov, A. Kərimov və A. Mədətli Pura Vida Holding Limited şirkətinin sahibləri kimi göstəriliblər.
Pura Vida Holding Limited Novus Middle East DMCC-yə sahib olub.
Novus isə PT Oiltanking Karimun, Vetus Investments və Matterhorn Group şirkətlərinə nəzarət edib.
Vetus Investments Coral Energy DMCC və Coral Energy PTE-yə, Matterhorn Group isə Apeiron Energy-yə sahib olub.
Lakin İndoneziyanın korporativ reyestr sənədləri başqa mənzərə ortaya qoyur.
2025-ci ilin avqustuna qədər -Böyük Britaniya sanksiyaları tətbiq etməzdən dörd ay əvvəl -Novus terminaldakı səhmlərini artıq başqa şirkətə ötürmüşdü.
Whale Hunting-in nəzərdən keçirdiyi bu sənədlər əvvəllər ictimaiyyətə açıqlanmayan bir sıra mülkiyyət dəyişikliklərini göstərir.
2025-ci ilin martında İndoneziya reyestrində terminal sahibinin adının dəyişməsi qeydə alınıb: Novus Middle East DMCC şirkətinin adı Altrum Group FZCO olaraq dəyişdirilib.
Avqust ayına qədər isə terminalın səhmləri BƏƏ-də qeydiyyatdan keçmiş başqa bir şirkətə — Minutan Holding Limited-ə keçib.
Dekabrın 29-da, Böyük Britaniyanın Novus-a sanksiya tətbiq etməsindən 11 gün sonra, reyestrdə yeni satınalma əməliyyatı qeydə alınıb.
Dubayda yerləşən Minthwell FZCO terminalın səhmlərinin 99,9 faizini Minutan-dan alıb. Qalan hissə isə Kinan Management FZCO şirkətinə keçib.
Minthwell həmin vaxt cəmi iki aydan az müddət əvvəl yaradılmışdı.
Yeni sahibin də Coral Energy/2Rivers şəbəkəsi ilə əlaqələri var idi.
Minthwell şirkətinə Kamran Əsgərov (Kamran Asgarov) rəhbərlik edirdi.
O, Coral Energy-nin keçmiş yüksəkvəzifəli rəhbərlərindən biri olub və 2013-2018-ci illərdə şirkətin maliyyə direktoru vəzifəsini tutub.
Whale Hunting-in nəzərdən keçirdiyi daxili sənədlərə əsasən, Əsgərov sonradan Coral Energy-nin baş icraçı direktoruna məsləhətçilik edib və şirkətin Riqa ofisindəki idarəetmə komandasının tərkibində olub.
Coral Energy azərbaycanlı iş adamı Tahir Qarayev (Tahir Garayev) tərəfindən yaradılıb və digər azərbaycanlı iş adamı Etibar Eyyub ilə uzunmüddətli əlaqələrə malikdir.
Hər iki şəxs sonradan Rusiya enerji sektorundakı fəaliyyətlərinə görə Böyük Britaniya və Avropa İttifaqının sanksiyalarına məruz qalıb.
Whale Hunting Qarayev və Kamran Əsgərovla əlaqə saxlayaraq şərh istəyib, lakin məqalə dərc edilənədək onların heç biri cavab verməyib.
Əsgərov həmçinin Latviyadakı B.L.B. Baltijas Terminal neft terminalına sahib olan Kiprdə qeydiyyatdan keçmiş Lostrita Investments şirkətində vəzifəli şəxs kimi göstərilib.
O, bundan əlavə, Türkiyədə yerləşən Sinerji Yönetim Danışmanlığı Limited Şirketi şirkətinin direktoru olub.
Həmin şirkət əvvəllər Mergen Enerji ve Servis adı ilə tanınıb və 2016-cı ildə yeganə səhmdarı Coral Energy olmaqla təsis edilib.
2016-cı ildə Türkiyənin korporativ reyestrində dərc olunmuş sənədə əsasən, Coral Energy DMCC Mergen Enerji ve Servis şirkətinin yeganə səhmdarı, Kamran Əsgərov isə direktoru olub.
2024-cü ildə Coral Energy bu şirkətdəki bütün payını Novus Middle East DMCC-yə ötürüb. Beləliklə, Novus şirkətin yeganə səhmdarına çevrilib.
Novus Serpil Kılıç Öztürk adlı şəxsi direktor təyin edib.
Whale Hunting-in araşdırdığı daxili sənədlərə əsasən, Coral Energy Öztürkü 2022-ci ilin mayında İstanbul ofisinin maliyyə şöbəsində işləmək üçün işə götürmüşdü.
Mülkiyyət dəyişiklikləri Qərb sanksiyalarının hədəfinə çevrilən Coral Energy/2Rivers şəbəkəsində daha əvvəl də müşahidə olunan ümumi bir sxemi göstərir.
Aktivlər və əməliyyatlar başqa korporativ qurumlara ötürülür. Bu qurumlara isə çox vaxt Coral ilə uzunmüddətli əlaqələri olan rəhbər şəxslər başçılıq edirlər.
Türkiyədə Whale Hunting-in araşdırdığı cinayət işi üzrə şikayət ərizəsində prokurorluqdan bu şəbəkənin CUSTOS adlı Dubay şirkətinin arxasında dayanıb-dayanmadığını araşdırmaq xahiş olunur.
CUSTOS həmin il Türkiyədə yanacaq pərakəndə satış şirkətini satın alıb.
Karimun məsələsində isə Novus-dan yeni yaradılmış Minthwell şirkətinə keçid o demək idi ki, terminalın əvvəlki sahibinə qarşı sanksiyalar tətbiq olunmasına baxmayaraq, müəssisəyə nəzarət Coral şəbəkəsi ilə əlaqəli şəxslərin əlində qalırdı.
Avropa İttifaqı 2026-cı ilin aprelində qəbul etdiyi sanksiya paketində “Karimun Oil Terminal, Indonesia” adlı infrastrukturu da hədəfə alıb.
Aİ bu addımı terminalın kölgə donanması ilə əlaqələri və neft qiymət tavanı mexanizmindən yayınmada iştirakı ilə əsaslandırıb.
PT Oil Terminal Karimun isə Avropa İttifaqının müəssisə haqqında verdiyi xarakteristikanı mübahisələndirib.
Rusiya neft məhsullarının mənşəyini gizlətmək və ya sanksiyalardan yayınmaq fəaliyyətində bilərəkdən iştirak etdiyini inkar edib.
Aprel tədbirlərindən sonra yaydığı bəyanatda şirkət bildirib ki, Aİ-nin siyahıya daxil etdiyi “Karimun Oil Terminal, Indonesia” müəyyən Aİ operatorlarının həmin infrastrukturla bəzi əməliyyatlarını məhdudlaşdıran qərardır.
Şirkətin izahına görə, bu, PT Oil Terminal Karimun hüquqi şəxsinin özünün sanksiya siyahısına salınması və ya şirkətin aktivlərinin dondurulması demək deyil.
Müəssisə, həmçinin kölgə donanması fəaliyyətində, aldadıcı gəmiçilik təcrübələrində və ya saxta yük sənədlərinin hazırlanmasında iştirak etdiyinə dair ittihamları rədd edib.
Terminal açıqlayıb ki, xam neft deyil, neft məhsulları ilə işləyir və sanksiya risklərini müəyyənləşdirmək üçün ticarət tərəfdaşlarını, gəmiləri və yük sənədlərini yoxlamadan keçirir.
Avropa İttifaqının terminalı siyahıya salmasından sonra səhmlər yenidən əl dəyişdirib.
2026-cı ilin iyulunda BƏƏ-də qeydiyyatdan keçmiş daha bir şirkət- Arvanta FZCO terminalın yeganə səhmdarına çevrilib.
Nazirliyin reyestrində saxlanılan benefisiar mülkiyyət haqqında bəyannamədə isə Kamran Əsgərov terminalın benefisiar sahibi kimi göstərilib.
PT Oil Terminal Karimun-un səhmdarlarının dəyişmə xronologiyası:
May 2024- Novus Middle East DMCC.
Mart 2025- Şirkətin adı Altrum Group FZCO olaraq dəyişdirilib.
Avqust 2025- Minutan Holding Limited.
Dekabr 2025 -Minthwell FZCO.
İyul 2026 -Arvanta FZCO.
İki il ərzində terminalın qeydiyyatda olan sahibləri dörd dəfə dəyişib. Lakin onların arxasındakı şəbəkə dəyişməyib.
Terminal əvvəlcə Coral Energy-nin mülkiyyət strukturunun ən yuxarı pilləsində dayanan Dubay şirkəti Novus/Altrum-a məxsus olub.
Daha sonra Minutan-a, oradan Coral-ın keçmiş maliyyə direktorunun rəhbərlik etdiyi Minthwell-ə və nəhayət, Arvanta-ya ötürülüb.
İndi isə həmin keçmiş maliyyə direktoru terminalın rəsmi şəkildə bəyan edilmiş benefisiar sahibidir.
Karimun terminalının sanksiyalara baxmayaraq fəaliyyətini davam etdirməsi Qərbin Moskvanın neft ixracına kömək edən şəbəkələri sıradan çıxarmaq səylərinin nə dərəcədə effektiv olması ilə bağlı suallar doğurur.
Böyük Britaniyanın Kral Birləşmiş Xidmətlər İnstitutunun (RUSI) Maliyyə və Təhlükəsizlik Mərkəzinin elmi əməkdaşı Qonsalo Sais (Gonzalo Saiz) Whale Hunting-ə bildirib ki, Avropa İttifaqının daha genişmiqyaslı ikinci dərəcəli sanksiyalar tətbiq etmək istəməməsi onun tədbirlərinin təsirini məhdudlaşdırıb.
İkinci dərəcəli sanksiyalar dövlətlərə sanksiyaya məruz qalmış qurumlarla müəyyən əməliyyatlar aparan xarici fiziki və hüquqi şəxsləri cəzalandırmağa imkan verir. Bu, həmin əməliyyatların sanksiyanı tətbiq edən ölkə ilə birbaşa əlaqəsi olmadığı hallara da şamil edilə bilər.
Sais bildirib:
“Düşünürəm ki, məhz bu cür yarımçıq yanaşma və ikinci dərəcəli sanksiyaların mümkün tətbiqi ətrafında tərəddüdlə, xırda addımlarla hərəkət etmək onların effektivliyini zəiflədir.”
Sais həmçinin iddia edir ki, Avropa İttifaqının sanksiya sistemindəki boşluqlar Rusiya neft məhsullarının beynəlxalq bazarlara çıxışını davam etdirməsinə imkan verib.
Bu vəziyyət Qərb hökumətlərinin Rusiya neftinin ixracını dəstəkləyən infrastruktura qarşı tədbirlər görməsinə baxmayaraq davam edir.
Rusiyanın müəyyən limanlarına, gəmilərinə və şirkətlərinə qarşı məhdudiyyətlər qüvvədə olsa da, Avropanın gəmiçilik operatorları müəyyən şərtlər daxilində hələ də Rusiya neftini daşıya bilirlər.
Bu şərtlərə G7-nin müəyyən etdiyi qiymət tavanına riayət olunması və yük daşınmasında sanksiya tətbiq edilmiş heç bir qurumun iştirak etmədiyini təsdiqləyən sənədlərin təqdim edilməsi daxildir.
Sais uyğunluğun təsdiqlənməsinin qismən şirkətlərin öz bəyanatlarına əsaslandığı belə bir sistemin effektivliyini şübhə altına alır.
O xəbərdarlıq edir ki, bu yanaşma Rusiya və onun neft ixracını dəstəkləyən gəmiçilik şəbəkələri üçün mövcud boşluqlardan istifadə etmək imkanları yaradır.
Sais deyib:
“Biz sanksiyaları elə formalaşdırmışıq ki, kölgə donanmasının və daha geniş mənada Rusiyanın istifadə edə biləcəyi çox əhəmiyyətli boşluqlar saxlamışıq.”
Bundan əlavə, Avropa İttifaqı və Böyük Britaniyanın tətbiq etdiyi sanksiyaların ABŞ sanksiyaları ilə müqayisədə daha az təsirli olduğu üzə çıxıb.
Bunun əsas səbəbi dolların qlobal ticarətdə üstün mövqeyidir.
ABŞ Maliyyə Nazirliyinin Xarici Aktivlərə Nəzarət İdarəsində (OFAC) əvvəllər müstəntiq və şöbə rəhbəri vəzifələrində çalışmış Maykl Parker (Michael Parker) Whale Hunting-ə bildirib ki, hətta bütünlüklə ABŞ-dən kənarda fəaliyyət göstərən şirkətlər arasında aparılan əməliyyatlar da ödənişlər Amerika maliyyə sistemindən keçdiyi halda ABŞ yurisdiksiyasına düşə bilər.
Parker bildirib:
“ABŞ-nin tətbiq etdiyi sanksiyaların digər yurisdiksiyaların sanksiyalarından daha geniş təsir dairəsinə malik olmasını təmin edən əsas amil məhz ABŞ dollarının üstün mövqeyidir.”
O əlavə edib:
“ABŞ sanksiyaya məruz qalan subyektlərin beynəlxalq ticarətin böyük bir hissəsinə çıxışını bağlaya bilər.”
Oktyabrın 16-da ABŞ-nin Rusiyaya münasibətdə siyasətində dönüş baş verdi.
Donald Tramp Konqresin qəbul etdiyi yeni sanksiya qanununun müəyyən müddəalarının tətbiqindən imtina edilməsinə dair fərman imzaladı. Bu müddəalar cəmi iki gün sonra qüvvəyə minməli idi.
Mərhum senator Lindsi Qrehemin (Lindsey Graham) adını daşıyan qanun Trampa Rusiya ilə ticarəti davam etdirən ölkələrə tariflər tətbiq etmək səlahiyyəti verməyi nəzərdə tuturdu.
Qanunda həmçinin Rusiya rəsmilərini və maliyyə institutlarını hədəfləyən əlavə sanksiyalar yer alırdı.
Tramp eyni zamanda qlobal yanacaq qiymətlərinin artması fonunda ABŞ-nin Rusiya dizel yanacağının idxalına başlaması üçün Vladimir Putinlə razılığa gəldiyini açıqladı.Sonradan Tramp dünya bazarında yanacaq qiymətlərinin yüksəlməsini Ukraynanın Rusiya neft emalı zavodlarına endirdiyi zərbələrlə əlaqələndirdi.ABŞ Maliyyə Nazirliyi Rusiya dizel yanacağı ilə bağlı əməliyyatlara tətbiq edilən məhdudiyyətləri 2027-ci ilin aprelinədək müvəqqəti olaraq yumşaltdı.Bu addım daha çox Rusiya yanacağının qlobal bazara çıxmasına imkan yaratdı.Karimun kimi ticarət mərkəzləri üçün — Qərb məhdudiyyətlərinə baxmayaraq Rusiya neft məhsullarının axınının davam etdiyi məkanlarda — ABŞ siyasətindəki bu dəyişiklik Amerika alıcılarından kənara çıxan nəticələr doğura bilər.
Maykl Parkerin fikrincə, Rusiya dizel yanacağına tətbiq olunan məhdudiyyətlərin yumşaldılması “digər ölkələr üçün dizel yanacağını Rusiyadan açıq şəkildə almağa yaşıl işıq yandırılması kimi qəbul edilə bilər”.
Redaksiyadan: Bu geniş araşdırma məqaləsi https://whalehunting.projectbrazen.com/the-island-keeping-russias-oil-empire-alive/ şurnalının saytında yerləşdirilib.
