Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) sabiq baş katibi Nikolay Bordyuja Ermənistanın təşkilatdan xaric edilməsinin tərəfdarı olduğunu bildirib. Onun fikrincə, üzvlüyünü formal olaraq qoruyub saxlayan, lakin təşkilatın fəaliyyətində iştirak etməyən İrəvanın mövqeyi KTMT-nin iş prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil edir.
Vətəninfo.az xəbər verir ki, Bordyuja bu barədə “RIA Novosti”yə müsahibəsində danışıb.
Sabiq baş katibin sözlərinə görə, Ermənistan KTMT-də iştirakını dondurduğunu bəyan etsə də, təşkilatın tamhüquqlu üzvü olaraq qalır və qərarların qəbuluna təsir göstərmək imkanını saxlayır. Halbuki KTMT-də qərarlar konsensus əsasında qəbul edilir və üzv dövlətlərin mövqeyi təşkilatın fəaliyyətində mühüm rol oynayır.
Bordyuja hesab edir ki, Ermənistanın həm təşkilatın fəaliyyətində iştirak etməməsi, həm də üzvlük statusunu qoruyub saxlaması qəbuledilməzdir.
“Onları xaric edərdim. Üzvlük haqqını ödəmirlər, iştirak etmirlər. Ciddi yanaşsaq, əgər onlar ciddi tərəfdaşdırlarsa, sadəcə olaraq çıxıb getməlidirlər. Lakin onların ‘çıxmayacağıq və işləməyəcəyik, həm iştirak etmirik, həm də istəmirik’ kimi ikili mövqeyi olduğuna görə, onları kənarlaşdırmaq lazımdır”, – deyə Bordyuja bildirib.
Ermənistanın təşkilatdan mümkün xaric edilməsi məsələsi son açıqlamalar fonunda yenidən gündəmə gəlib. KTMT-nin hazırkı baş katibi Taalatbek Masadıkov daha əvvəl Ermənistanın təşkilatdan xaric edilməsi məsələsinin noyabrın 11-də Moskvada keçiriləcək Kollektiv Təhlükəsizlik Şurasının iclasında qaldırıla biləcəyini bildirib.
Masadıkovun qənaətinə görə, İrəvanın mövcud mövqeyi təşkilatın nizamnaməsinin 20 və 25-ci maddələri ilə bağlı hüquqi suallar yaradır.
Ermənistan 2024-cü ildə KTMT-də iştirakını dondurduğunu elan edib və təşkilata üzvlük haqlarının ödənişini dayandırıb. Bununla belə, respublika təşkilatın rəsmi üzvü olaraq qalır.
KTMT-nin nizamnaməsində üzvlüyün dondurulması üçün ayrıca mexanizmin nəzərdə tutulmaması İrəvanın statusu ilə bağlı vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir. Hazırda təşkilata Rusiya, Belarus, Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan və Ermənistan daxildir.
Noyabrın 11-də Moskvada keçiriləcək iclasda Ermənistan məsələsinin müzakirəyə çıxarılması təşkilat daxilində siyasi fikir ayrılıqlarının daha da kəskinləşməsinə səbəb ola bilər. Bununla belə, məsələnin gündəliyə daxil edilməsi və Ermənistanın faktiki olaraq təşkilatdan xaric edilməsi fərqli hüquqi və siyasi proseslərdir.
KTMT-də qərarların konsensus əsasında qəbul olunması da bu məsələdə mühüm amildir. Buna görə Ermənistanın üzvlük statusu ilə bağlı hər hansı qərarın taleyi təşkilatın digər üzvlərinin mövqeyindən və tətbiq ediləcək hüquqi prosedurlardan asılı olacaq.
Hələlik Ermənistanın təşkilatdan xaric edilməsi ilə bağlı yekun qərar qəbul edildiyi barədə məlumat yoxdur. Bordyujanın açıqlaması isə İrəvanın KTMT-dəki formal üzvlüyü ilə faktiki fəaliyyəti arasındakı ziddiyyətin təşkilat daxilində yenidən müzakirə olunduğunu göstərir.
