Münxendə keçirilən Təhlükəsizlik Konfransında Avropa və ABŞ arasında münasibətlərin ağır vəziyyətdə olduğu aydınlaşıb. Politico nəşrinin məlumatına görə, aliansın hələ də fəaliyyət göstərsə də, onilliklər ərzində iki tərəfi birləşdirən köhnə qayda dağılmaq üzrədir.
Konfransda iştirak edən Avropa liderləri, ABŞ ilə əlaqələrin “çətin” olduğunu və son illərdə xüsusilə Donald Tramp administrasiyasının atdığı addımların aliansın strukturunu ciddi şəkildə sarsıtdığını etiraf ediblər. Politico-nun yazdığına görə, bir Avropa şirkətinin baş direktoru bildirib ki, “son bir ildə itirilmiş etimadı bərpa etmək üçün bir nəsil lazımdır”.
ABŞ-ın Dövlət katibi Marko Rubio, Avropa müttəfiqlərini sakitləşdirmək üçün cəhd edib, lakin bu cəhd tam uğurlu olmayıb. Rubio, “ABŞ və Avropa – biz birlikdə olmalıyıq” deməklə yanaşı, çağırışını daha çox iqtisadi maraqlara, yoxsa demokratik dəyərlərə əsaslandırıb. Bu isə əvvəlki illərdəki ortaq demokratiya və hüququn üstünlüyü prinsiplərini əks etdirməyib.
Avropa liderləri, ABŞ ilə əlaqələri qırmaq istəməsələr də, ABŞ-ın gücünün və NATO daxilindəki hərbi potensialının Avropaya qarşı təhlükəsizlik təmin etdiyini qəbul edirlər. Lakin, bəziləri bu vəziyyəti “qurbanın təcavüzkar tərəfindən ittiham olunması” ilə müqayisə ediblər.
Fransa, Almaniya və İsveç, Fransanın nüvə silahlarının Avropanın təhlükəsizliyinə töhfə verə biləcəyini müzakirə etməyə başlayıblar. Bu, ABŞ-ın nüvə müdafiəsinin etibarlılığına olan şübhələrdən qaynaqlanır.
Polşa Prezidenti Karol Navrotski, Varşavanın nüvə silahı inkişaf etdirməyi düşündüyünü və bunun “Rusiyanın imperialist təcavüzünə qarşı dayanmaq üçün bir yol” olduğunu bildirib.
Ən böyük problemlərdən biri isə Trampın Grinlandiyanın Danimarkaya aid olduğunu iddia etməsi ilə yaranıb. Danimarka Baş naziri Mette Frederiksen, ABŞ-ın bu təzyiqini “qəbuledilməz” adlandırıb və bildirib ki, “NATO-nun bir üzvü digərinə hücum edərsə, NATO fəaliyyətini dayandırar. O zaman oyun bitər.”
Bununla yanaşı, ABŞ-ın yenidən dostcanlı bir rəhbərlik seçilməsi belə, Avropada ABŞ-ın nə yolda olduğunu və bu münasibətlərin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyini sual altına qoyub. Politico yazır ki, Avropalı liderlər, Rubio’nun Mündenə yola çıxarkən Rusiyaya dost münasibəti olan Macarıstan və Slovakiya ilə əlaqələr qurduğunu da diqqətə alıblar.
Münxen Konfransının nəticəsi olaraq, ABŞ Dövlət katibi Marko Rubionun çıxışı Avropa müttəfiqlərini sakitləşdirmək məqsədi daşısa da, bu, aralarındakı dərindən itirilmiş etimadı tamamilə aradan qaldırmağa kifayət etməyib.
