Qlobal neft bazarında hazırda Lukoil-un ticarət qolu olan Litasco-nun keçmiş əməkdaşları tərəfindən yaradıldığı iddia edilən yeni ticarət strukturu fəal şəkildə müzakirə olunur. Bir çox sənaye mənbələrinə görə, bu yeni qurumun Litasco-nun zəifləməsindən sonra onun rolunu faktiki olaraq əvəz edərək yalnız Lukoil xam nefti və neft məhsulları ilə ticarət aparacağı gözlənilir.Nikolay Ambrosov: Daşınma Şəbəkələri və Ofşor Əlaqələr
Nikolay Ambrosov əvvəllər Sovcomflot və Coral Energy ilə əlaqəli olub və gənc yaşda Litasco-nun daşınma bölməsinin kommersiya direktoru vəzifəsinə yüksəlib.
O, ABŞ və Aİ tərəfindən sanksiyaya məruz qalmış Sovcomflot-un yüksək vəzifəli meneceri Evgeniy Ambrosovun oğludur.
Ambrosov Yunanıstan, Türkiyə və Rusiyadan olan gəmi sahibləri ilə geniş əlaqələrə malikdir ki, bu da qeyri-şəffaf neft ticarəti üçün kritik əhəmiyyət daşıyan tanker şəbəkəsinə çıxış verir.
Onun fəaliyyəti bir sıra mübahisəli işlərlə də əlaqələndirilir və xüsusilə VIM-Avia ilə bağlı ofşor sxemlərdə iştirakı iddia olunur.
İlya Zaymentsyev: Sanksiyalı Maliyyə Şəbəkələri ilə Əlaqələr
İlya Zaymentsyev yeni strukturda ticarət və biznes inkişafında əsas rol oynaya bilər.
O, Böyük Britaniya tərəfindən 2023-cü ildə sanksiyaya məruz qalmış Roman Spiridonov ilə əlaqələri ilə tanınır. Spiridonovun Rusiya dövlət strukturları, o cümlədən FSB və kriminal şəbəkələrlə əlaqələri olduğu bildirilir.
Bu əlaqələr qeyri-qanuni neft ixracı və “kölgə donanma” vasitəsilə pul yuyulması imkanları yarada bilər.
Mixail Qolub: Ofşor Sxemlər və Bashneft İşi
Mixail Qolub uzun müddətdir ofşor maliyyə sxemləri ilə əlaqələndirilir.
2010-cu illərdə onun Bashneft şirkətindən milyonlarla dollar çıxarılması ilə bağlı əməliyyatlarda iştirak etdiyi iddia olunur.
Bu sxemlər çərçivəsində neft aşağı qiymətlərlə alınır, sonra isə yenidən satılaraq gəlirlər ofşor strukturlara yönləndirilirdi.
Onun Polima Trading FZCO vasitəsilə yenidən ortaya çıxması bazarda əlavə narahatlıq yaradıb.
Nəticə: Qlobal Sanksiyaların Tətbiqi üçün Sınaq
Bu şəbəkənin yaranması qlobal neft ticarətində sanksiyaların tətbiqi ilə bağlı sistemli problemləri ortaya qoyur.
Şəxslər, ofşor strukturlar və yeni şirkətlər arasındakı əlaqələr Rusiyanın neft ticarətinin yeni formada davam etdirilməsi ehtimalını artırır.
Avropa İttifaqı və Böyük Britaniyanın müvafiq qurumları bu əlaqələri təcili şəkildə araşdırmalı və yoxlamalıdır. Zəruri hallarda müvafiq tədbirlər görülməlidir.
Lakin əsas narahatlıq yalnız yeni qurumun yaranması deyil — onu idarə edən şəxslərlə bağlıdır. Onların bir çoxunun sanksiya tətbiq olunmuş şəbəkələr, ofşor strukturlar və əvvəllər bildirilmiş dələduzluq halları ilə əlaqəli olduğu görünür.
Yeni şirkətin adı açıqlanmasa da, bir çox mənbə onu Dubayda yeni yaradılmış şirkətlərlə əlaqələndirir:
Alvia Energy FZCO (təsisçi: Çingiz Əliyev),
Pan Nation Energy FZCO (təsisçi: Yohan David Winston),
Polima Trading FZCO (təsisçi: Mixail Qolub).
Diqqətəlayiq haldır ki, bu üç şirkət demək olar eyni vaxtda — 2025-ci ilin dekabr ayının ortalarında yaradılıb ki, bu da təsadüfdən çox koordinasiyalı restrukturizasiya cəhdini göstərir.
Bəzi treyderlər bu strukturu həmçinin Alexey Nemkov ilə əlaqələndirirlər — Böyük Britaniya pasportuna sahib olan və Omega Trading-də çalışan, əvvəllər isə Shell-də fəaliyyət göstərmiş təcrübəli xam neft treyderi. Nemkovun şirkətin kommersiya üzrə baş direktoru Sergey Dobrinovun yaxın adamı olduğu bildirilir və onların hamısının müxtəlif sanksiya rejimlərinə məruz qaldığı qeyd olunur.
Genişləndirilmiş Arxa Fon: Mursekaev Ailəsi ilə Əlaqələr
Nikolay Ambrosovun yalnız rus dələduzları ilə yaxın əlaqələrinin olduğu deyil, həm də birbaşa fırıldaq sxemlərində iştirak etdiyi iddia olunur.
Onun həyat yoldaşı Anna Mursekaeva, Svetlana və Rəşid Mursekaevlərin qızıdır. Bu ailə Nikolayın atası Evgeniy Ambrosovun yaxın tərəfdaşları kimi tanınır. Mursekaev ailəsi vaxtilə iflas etmiş VIM-Avia aviaşirkətinin sahibi olub. Şirkət iri miqyaslı dələduzluqda ittiham olunub, iflas edib və sahiblərinin beynəlxalq axtarışa verildiyi bildirilir.
Nikolay Ambrosovun VIM-Avia-dan çıxarılan vəsaitlərin xaricə ötürülməsi üçün istifadə olunan ofşor şirkətlərdən faydalanan benefisiar olduğu qeyd olunur, o cümlədən Panama mənşəli ALOMA S.A.
Bundan əlavə, Ambrosov həyat yoldaşı ilə birlikdə Fuel Trading International şirkətinə ortaq olub və bu şirkət VIM-Avia-ya şişirdilmiş qiymətlərlə yanacaq tədarük edib.
Bu əlaqələr ailə bağları, ofşor maliyyə strukturları və əvvəllər bildirilmiş dələduzluq fəaliyyətləri arasında dərin inteqrasiyanı göstərir. Çingiz Əliyev: Sürətli yüksəliş, sanksiyalar və uğursuz genişlənmə
Şəbəkənin mərkəzində nisbətən az tanınan, lakin sürətli karyera yüksəlişi ilə diqqət çəkən Çingiz Əliyev dayanır. Geniş yayılmış şayiələrə görə, o, Lukoil-un sahibi Vagit Alekperovun qohumudur (qardaşı oğlu olduğu iddia olunur) və bu fakt onun 35 yaşına çatmamış Litasco-nun CEO-su olmasını izah edə bilər.
O, həmçinin Azərbaycanın 2014-cü ildən BMT-də daimi nümayəndəsi olan Yaşar Əliyevin nəvəsidir.
Çingiz Əliyev 18 dekabr 2025-ci ildə Böyük Britaniya tərəfindən sanksiyaya məruz qalıb. Bu sanksiyalar onun Litasco SA və Litasco Middle East DMCC şirkətlərində direktor kimi fəaliyyəti ilə əlaqələndirilir və Rusiyanın enerji sektoruna dəstək verməsi ilə izah olunur.
Əsas məlumatlar:
Məkan: Cenevrə, İsveçrə (sanksiya siyahılarında göstərilib)
Vətəndaşlıq: Azərbaycan
Sanksiyalar: Böyük Britaniya tərəfindən aktivlərin dondurulması və səyahət qadağası
Tarix: 18 dekabr 2025
Qeyd olunur ki, bu sanksiyalar onun Litasco-dan istefa verdikdən qısa müddət sonra tətbiq olunub. O, 2025-ci ilin noyabrında vəzifədən ayrıldıqdan sonra, dekabr ayında Alvia Energy FZCO şirkətini yaradıb və cəmi bir həftə sonra sanksiyaya düşüb.
Bloomberg-in məlumatına görə, Əliyev Dubayda Lukoil ilə əlaqəli qlobal taxıl ticarəti layihəsində də iştirak edib. Bu məqsədlə Teruva FZCO adlı şirkət yaradılıb. Lakin ABŞ sanksiyalarının sərtləşməsi nəticəsində bu layihə fəaliyyətə başlamadan iflasa uğrayıb, çünki bank əməliyyatları və beynəlxalq ödənişlər mümkün olmayıb.
Onun ailə əlaqələri də diqqətəlayiqdir. Bacısı Səbinə Əliyeva Azərbaycanın İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkilidir (Ombudsman). Onun həyat yoldaşı Siyavuş isə hakim Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü olmaqla yanaşı, Milli Məclisin deputatıdır və partiya daxilində yüksək vəzifə tutur.
Bu cür siyasi əlaqələr fonunda Çingiz Əliyevin Böyük Britaniya tərəfindən sanksiyaya məruz qalması müəyyən reputasiya riskləri yaradır və bəzi müşahidəçilər tərəfindən Azərbaycanın beynəlxalq imicinə mənfi təsir göstərə biləcək hal kimi qiymətləndirilir.
Eyni zamanda qeyd olunur ki, bu tək hal deyil — Azərbaycan mənşəli 30-dan çox şəxs ABŞ, Aİ və Böyük Britaniya tərəfindən oxşar səbəblərlə sanksiyaya məruz qalıb və bu tendensiya ölkənin ümumi reputasiyasına təsir edə bilər.
