Ermənistanın enerji bazarında baş verən son proseslər regionda yeni mərhələnin başlandığını göstərir. Analitiklərin fikrincə, İrəvanın enerji siyasətində atdığı addımlar həm İranın, həm də Rusiyanın Cənubi Qafqazdakı mövqelərinə ciddi təsir göstərə bilər.
İllərdir Ermənistan enerji ehtiyacının mühüm hissəsini İran qazı və Rusiya elektrik infrastrukturu vasitəsilə təmin edib. Bu əməkdaşlıq yalnız iqtisadi deyil, eyni zamanda Tehran və Moskva üçün mühüm geosiyasi rıçaq rolunu oynayıb.
Lakin son aylarda rəsmi İrəvan enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi istiqamətində fəal addımlar atır. Bərpa olunan enerji layihələrinin genişləndirilməsi, alternativ marşrutlardan mayeləşdirilmiş təbii qaz (LNG) idxalı imkanlarının araşdırılması və yeni tərəfdaşlarla danışıqlar bu strategiyanın tərkib hissəsidir.
Ermənistanın enerji sektoruna maraq göstərən əsas aktorlar sırasında Avropa Birliyi və Çin xüsusi yer tutur. Günəş və külək elektrik stansiyalarına investisiyaların artması, avadanlıq idxalında Almaniya və Çinin payının yüksəlməsi diqqət çəkir.
Bununla yanaşı, Ermənistan elektrik şəbəkəsinin Gürcüstanla birləşdirilməsi istiqamətində danışıqlar aparır. Bu addım ölkənin enerji təhlükəsizliyini gücləndirməklə yanaşı, regionda inteqrasiya proseslərini də sürətləndirə bilər.
Rusiyaya qarşı tətbiq olunan genişmiqyaslı sanksiyalar və İrana qarşı bank məhdudiyyətləri hər iki ölkənin Ermənistan bazarındakı fəaliyyətini çətinləşdirir. Rusiya şirkətləri maliyyə və texniki problemlərlə üzləşir, İran isə maliyyə resursları və beynəlxalq köçürmələr sahəsində məhdudiyyətlərlə qarşılaşır.
Bu vəziyyət fonunda Avropa və Asiya şirkətləri daha rəqabətli təkliflərlə bazarda mövqelərini gücləndirməyə çalışırlar.
Hazırda Ermənistanın enerji siyasətində dəyişiklik tam formalaşmasa da, müşahidə olunan tendensiyalar strateji kursun dəyişə biləcəyinə işarə edir. Əgər bu proses davamlı xarakter alarsa, Tehran və Moskva mövqelərini qorumaq üçün daha əlverişli şərtlər və yeni tərəfdaşlıq modelləri təklif etməli olacaqlar.
Əks halda, Ermənistanın enerji bazarı tədricən yeni güclər arasında rəqabət meydanına çevrilə və bu prosesin nəticələri iqtisadi çərçivəni aşaraq bütün Qafqaz regionunda geosiyasi balansı dəyişə bilər.
