Sülh olmasa da, ən azı atəşkəsə yaxınlaşma ilə bağlı danışıqlar yeni mərhələyə keçib. Lakin 2026-cı ildə müharibədə uzunmüddətli fasilənin yaranacağına dair ciddi əsaslar görünmür.
Donald Trampın təklif etdiyi “üç günlük atəşkəs” cəbhədə praktiki olaraq hiss edilmədi. Kənardan baxanda bu, tərəflər arasında dialoqun bərpasına doğru addım kimi görünə bilərdi. Amma hadisələrin ümumi mənzərəsi bunun əksini göstərir.
Hətta həmin “atəşkəs” dövründə belə Kreml ziddiyyətli mesajlar verməyə davam edirdi. Bir tərəfdən, Rusiya ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndələri Stiv Uitkoff və Cared Kuşnerin Moskvaya mümkün səfərindən danışırdı. Bildirilirdi ki, onlar Ukraynadakı müharibənin “sülh yolu ilə həlli” mövzusunda danışıqlar aparmaq üçün yaxın vaxtlarda Rusiyaya gələ bilərlər.
Putinin köməkçisi Yuri Uşakov qeyd edib ki, ABŞ və Rusiya arasında telefon əlaqələri aktiv olaraq qalır və bu, Vaşinqtonun “Ukrayna münaqişəsinin həllindən imtina etmədiyini” göstərir.
Digər tərəfdən isə, eyni Uşakov bəyan etmişdi ki, Kiyev “yalnız bir ciddi addım” atmalıdır. Onun sözlərinə görə, bundan sonra hərbi əməliyyatlar dayandırıla və uzunmüddətli nizamlama ilə bağlı ciddi müzakirələr başlaya bilər.
Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov da əlavə edib ki, “Kiyevdə lazımi qərarlar qəbul edilən kimi xüsusi hərbi əməliyyat dayandırılacaq”.
Rusiya tərəfinin nəzərdə tutduğu “ciddi addım” Ukrayna ordusunun Donetsk vilayətindən geri çəkilməsi hesab olunur.
Financial Times qəzetinin məlumatına görə, Rusiya hərbi rəhbərliyi Putinə payıza qədər Donbası tam nəzarətə götürəcəklərinə dair vəd verib. Kreml hesab edir ki, hərbi təzyiq vasitəsilə Ukraynanı güzəştə məcbur edə bilər. Daha sonra isə Zaporojye və Xerson istiqamətlərində də təsir imkanlarını genişləndirməyə çalışır.
Hərbi ekspert İvan Stupak bildirib ki, Donetsk vilayətinin tam işğalı Rusiya üçün prinsipial məsələdir:
“Ruslar Donetsk bölgəsinə tam nəzarət olmadan müharibənin sonunu təsəvvür edə bilmirlər”.
Donald Tramp Çinə səfəri zamanı Ukraynadakı müharibənin sonunun “çox yaxın” olduğunu və Rusiya ilə Ukrayna arasında razılaşmanın əldə ediləcəyini söyləyib. Lakin mövcud vəziyyət belə optimizm üçün ciddi əsas vermir.
Rusiya rəsmilərinin açıqlamalarına diqqət yetirdikdə görünür ki, Kreml nə müharibəni tam dayandırmağa, nə də onu “dondurmağa” hazırdır.
Əksinə, Moskva qısa atəşkəs fasilələrindən qüvvə toplamaq üçün istifadə edir. Son həftələrdə Ukraynaya qarşı yüzlərlə pilotsuz uçuş aparatı ilə hücumların artması da bunu göstərir. Raket hücumlarının da davam edəcəyi ehtimal olunur.
Rusiyanın Trampın “sülh təşəbbüslərinə” istehzalı yanaşması Vaşinqtondan sərt reaksiya doğurmalı idi. Amma hazırda ABŞ-ın diqqəti başqa qlobal məsələlərə yönəlib:
ABŞ–Çin münasibətləri,
İran məsələsi,
Venesuela ilə bağlı siyasət,
daxili siyasi prioritetlər.
Bu səbəbdən Ukrayna mövzusu əvvəlki qədər əsas gündəm deyil.
Avropa ölkələri isə Rusiyanın niyyətlərinə daha skeptik yanaşır və hesab edir ki, Kreml hazırda real sülhdən çox, hərbi üstünlük əldə etməyə çalışır.
Nəticə etibarilə, mövcud vəziyyət göstərir ki, Rusiya yaxın perspektivdə tam sülhə deyil, daha çox öz şərtləri ilə üstünlük qazanmağa fokuslanıb.
