image-reklam-veteninfo
image-1backend

Dondurucu soyuqlar yaxınlaşır: Dekabr ayına diqqət – Hər yer BUZ KƏSƏCƏK

image-reklam-veteninfo

Dünya 2026-2027-ci illərin qış mövsümünə qeyri-adi atmosfer hadisələri fonunda daxil olur. Şimal qütbü üzərindəki soyuq hava sistemində tarixdə ən erkən pozulma baş verərkən, güclənən El Nino hava proqnozlarını mürəkkəbləşdirib. Mütəxəssislər noyabrın sonu və dekabrın əvvəlində Avropa və Şimali Amerikada yeni soyuq hava dalğalarının müşahidə oluna biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.

Bəs bu qış sərt, yoxsa mülayim keçəcək?

Şimal yarımkürəsində qışın necə keçəcəyinə dair proqnozlar atmosferdə baş verən gözlənilməz dəyişikliklər fonunda yenidən nəzərdən keçirilir. Şimal qütbünün şaxtalı havasını ətrafında saxlayan qütb burulğanında rekord dərəcədə erkən pozulma qeydə alınıb. Eyni dövrdə Sakit okeanda güclənən El Nino isə qlobal hava sistemlərinə fərqli istiqamətdə təsir göstərir.

Alimlərin fikrincə, bu iki böyük atmosfer hadisəsinin eyni vaxtda baş verməsi qarşıdakı aylarda temperatur və yağıntı proqnozlarını daha da mürəkkəbləşdirə bilər.

Qütb burulğanında tarixi hadisə

Normal şəraitdə yanvar-mart ayları arasında müşahidə olunan böyük qəfil stratosfer isinməsi hadisəsi bu il noyabrda baş verib. Əvvəllər bu tip hadisələrin ən erkən qeydə alındığı tarix noyabrın 28-i olub.

Atmosferin təxminən 16-48 kilometr yüksəklikdə yerləşən qatlarında baş verən dəyişiklik qütb burulğanını formalaşdıran güclü küləklərin zəifləməsinə və istiqamətini dəyişməsinə səbəb olur.

Bu vəziyyət Şimal qütbü ətrafındakı soyuq hava kütlələrinin daha cənubda yerləşən bölgələrə çatması ehtimalını artırır.

El Nino qışın gedişatını dəyişə bilər

Qütb burulğanındakı pozulma sərt qış şəraitinin xəbərçisi ola biləcəyi halda, Sakit okeanda güclənən El Nino fərqli təsir göstərə bilər.

ABŞ Milli Okean və Atmosfer Administrasiyasının (NOAA) noyabrın 12-də yaydığı qiymətləndirməyə görə, El Ninonun 2027-ci ilin ilk aylarınadək güclü və ya çox güclü səviyyədə davam etməsi ehtimalı 79 faizdən çoxdur.

El Nino okean səthində temperaturun yüksəlməsi nəticəsində atmosfer dövranını dəyişdirərək dünyanın müxtəlif bölgələrində temperatur və yağıntı rejiminə təsir göstərə bilir.

Mütəxəssislərin bir qismi güclü El Ninonun qütb burulğanındakı pozulma nəticəsində yarana biləcək kəskin soyuqları məhdudlaşdıra biləcəyini düşünür.

Avropada dekabr ayına diqqət!

Qütb burulğanındakı qeyri-adi aktivliyin ilk təsirləri Şimali Amerika və Avropada hiss olunmağa başlayıb.

ABŞ-ın şərqində temperaturun noyabr ayının orta göstəricilərindən 4-8 dərəcə aşağı düşəcəyi gözlənilir. Şimali Avropada da oxşar soyuq hava şəraitinin müşahidə ediləcəyi proqnozlaşdırılır.

Massaçusets Texnologiya İnstitutunun iqlimşünası Cudah Koen əsas təsirlərin hələ qarşıda ola biləcəyinə diqqət çəkib.

Mütəxəssislərin fikrincə, noyabrın sonu və dekabrın əvvəlində Avropanın şimalında və Şimali Amerikanın şərqində daha güclü soyuq hava dalğaları müşahidə oluna bilər.

Türkiyədə qış necə keçəcək?

Avropada atmosfer dövranında baş verə biləcək dəyişikliklər Türkiyənin qış şəraiti baxımından da əhəmiyyət daşıyır.

Qütb mənşəli soyuq hava kütlələrinin Balkanlar üzərindən cənuba doğru irəliləməsi Türkiyədə də temperaturun aşağı düşməsinə səbəb ola bilər. Lakin hazırkı qiymətləndirmələr ölkə üzrə sərt qışın və ya intensiv qar yağışının olacağını qəti şəkildə göstərmir.

Soyuq havanın hansı bölgələrə təsir edəcəyi qarşıdakı həftələrdə formalaşacaq təzyiq sistemlərindən və atmosferdəki küləklərin istiqamətindən asılı olacaq.

Alimlər fərqli fikirdədir

Viskonsin-Medison Universitetinin meteoroloqu Andrea Lopez Lanq El Ninonun bu qış atmosferə təsirinin kifayət qədər güclü ola biləcəyini düşünür.

MIT-dən Cudah Koen isə El Ninonun təkbaşına həlledici olmayacağını, qütb burulğanındakı dəyişikliklərin də soyuq hava dalğalarının formalaşmasında mühüm rol oynayacağını vurğulayır.

Mütəxəssislər qütb burulğanının yenidən güclənə biləcəyini, lakin qış boyunca yeni pozulmaların da baş verə biləcəyini bildirirlər.

Bu səbəbdən 2026-2027-ci illərin qış mövsümünün necə keçəcəyi ilə bağlı hələlik dəqiq mənzərə formalaşmayıb.




  • whatsapp
  • messenger
  • telegram
  • vkontakte
  • odnoklassniki