ABŞ rəsmisi hesab edir ki, investorlar Tayvan boğazında hərbi qarşıdurma ehtimalını olduğundan daha yüksək qiymətləndirirlər.
Vətəninfo.az xəbər verir ki, ABŞ dövlət katibinin Şərqi Asiya və Sakit okean məsələləri üzrə köməkçisi Maykl DeSombre CNBC telekanalına açıqlamasında Çin və ABŞ-ın münaqişədə maraqlı olmadığını bildirib.
Diplomatın sözlərinə görə, hər iki ölkə hərbi qarşıdurmadan yayınmağa çalışır və belə bir münaqişənin qarşısını almaq mümkündür.
Bununla belə, ekspertlər Tayvan ətrafında mümkün böhranın qlobal iqtisadiyyata ciddi zərbə vura biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.
Çin Tayvanı öz ərazisinin bir hissəsi hesab edir və adanın materik Çinlə birləşdirilməsini hədəfləyir. Pekin dinc birləşməyə üstünlük verdiyini bildirsə də, güc tətbiq etməkdən imtina etmir. Özünü idarə edən Tayvan isə ABŞ-la hərbi və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlığını davam etdirir.
Tayvan qlobal yarımkeçirici sənayesində mühüm mövqeyə malikdir. Adada istehsal olunan qabaqcıl çiplər smartfonlar, avtomobillər və süni intellekt sistemləri daxil olmaqla, bir çox texnologiyanın əsasını təşkil edir. Buna görə də Tayvan boğazında blokada və ya hərbi qarşıdurma istehsal zəncirlərinin pozulmasına, beynəlxalq ticarətin zəifləməsinə və texnologiya sektorunda ciddi problemlərə səbəb ola bilər.
Bloomberg Economics-in fevral ayında açıqladığı qiymətləndirməyə görə, Tayvan uğrunda ABŞ və Çin arasında müharibə baş verərsə, ilk il ərzində qlobal ümumi daxili məhsulun (ÜDM) 10,6 trilyon dollar, yaxud 9,6 faiz azalması mümkündür.
Cons Hopkins Universitetinin professoru Hal Brands isə Pekinin Tayvana genişmiqyaslı hücum əvəzinə dəniz blokadası və ya gömrük karantini tətbiq edə biləcəyini istisna etmir.
ABŞ və Çin arasında Tayvan məsələsi hərbi və iqtisadi rəqabətin əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Pekin Vaşinqtonun adaya silah satışını öz daxili işlərinə müdaxilə kimi qiymətləndirir və bu addımların dayandırılmasını tələb edir.
Məlumata görə, ABŞ ötən həftə Tayvanın sifariş etdiyi 66 ədəd F-16 qırıcı təyyarəsindən ilk ikisini təhvil verib. Bundan əvvəl Vaşinqton Tayvan üçün milyardlarla dollar dəyərində silah satışını təsdiqləyib.
Maykl DeSombre Çin lideri Si Cinpini mümkün hərbi əməliyyatların nəticələrini diqqətlə qiymətləndirəcək rasional siyasətçi kimi xarakterizə edib.
Beləliklə, ABŞ rəsmisi hərbi qarşıdurma ehtimalına ehtiyatlı yanaşmağa çağırsa da, Tayvan ətrafındakı gərginliyin qlobal iqtisadiyyat və beynəlxalq təhlükəsizlik üçün ciddi risk olaraq qaldığı bildirilir.
