70 illik tarixi olan Azərbaycan-Vyetnam münasibətlərinin strateji tərəfdaşlığı yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. Azərbaycandan min kilometrlərlə uzaqda olan Cənub-Şərqi Asiya ölkəsi olan Vyetnamla Azərbaycan arasında indiyədək 30-dan çox sənəd imzalanıb. Bu müqavilələr nergetika, nəqliyyat və investisiyalardan tutmuş müdafiə, elm və təhsilə aid geniş sahələri əhatə edir.
Hazırda iki dövlət arasında iqtisadi-ticari və nəqliyyat-logistika əlaqələri inkişaf etməkdədir. 2025-ci ilin yekunlarına görə iki ölkə arasındaticarət dövriyyəsi 153,41 milyon ABŞ dolları olmuşdur. İqtisadi tərəfdaşlığın əsas dayaqlarını sənaye, xidmət, energetika, yaşıl enerji və tranzit-logistika istiqamətləri təşkil edir. 2025-ci ildə SOCAR ilə Vyetnamın milli neft-qaz şirkəti “PetroVietnam” arasında imzalanmış Anlaşma Memorandumu neft-qaz yataqlarının kəşfiyyatı, texniki xidmətlər və mütəxəssis hazırlığı sahələrində tarixi əməkdaşlığı müasir standartlarla bərpa edir.
Xalqlar arasındakı mənəvi bağlılığı təhsil, mədəniyyət və humanitar layihələr daha da möhkəmləndirir. Hələ sovet dönəmində ölkəmizin ali məktəblərində 5 minə yaxın vyetnamlı mütəxəssis təhsil almışdır və bu gün onlar öz ölkələrinin dövlət idarəçiliyində, parlamentində, ordusunda və sənayesində rəhbər vəzifələr tuturlar. 2015-ci ildə Hanoyda yaradılmış Vyetnam-Azərbaycan Dostluq Assosiasiyası bu məzunları birləşdirir. Assosiasiya 2020-ci ildə COVID-19 pandemiyası zamanı öz üzvlərinin vəsaiti hesabına Azərbaycana 10 min tibb maskası hədiyyə edib həmrəyliyini nümayiş etdirmişdir. Bu gün də Vyetnam gəncləri Azərbaycan Respublikasının Qoşulmama Hərəkatı çərçivəsində ayırdığı təhsil qrantlarından yararlanırlar.
Bütün bunlarla yanaşı, 1980-ci ildə Bakı və Vunq Tau şəhərləri arasında qurulmuş qardaşlaşma əlaqələrinin nişanəsi olaraq Vunq Tauda “Bakı”, paytaxtımızın Xətai rayonunda isə “Vunq Tau” küçələri mövcuddur.
Humanitar diplomatiyada Heydər Əliyev Fondunun fəaliyyəti xüsusi yer tutur. Fondun 2018-ci ildə Vyetnamın Ha Giang əyalətinin Giap Trung qəsəbəsində ibtidai məktəb inşa etməsi, eləcə də Fondun Vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın 2025-ci ildə Vyetnama səfəri çərçivəsində görmə qabiliyyəti məhdud uşaqlar üçün orta məktəbə və Hanoy Ticarət və Turizm Kollecinə maliyyə dəstəyi göstərməsi iki xalq arasındakı səmimi münasibətlərin bariz nümunəsidir. Həmçinin səfər zamanı Leyla Əliyeva Vyetnamın Vitse-prezidenti Vo Ti An Suan, Vyetnam Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin Baş katibinin xanımı No Fon Li, yaradıcı sənaye nümayəndələri, təhsil müəssisələrinin rəhbərləri və sovet dövründə ölkəmizdə təhsil almış vyetnamlı məzunlarla görüşüb, Hanoy Ticarət və Turizm Kollecinə Heydər Əliyev Fondunun maliyyə dəstəyi sertifikatını təqdim etmişdir.
2026-cı il noyabrın 19-21-də Prezident İlham Əliyevin Vyetnama nəzərdə tutulan rəsmi səfəri ərəfəsində ölkə başçısının Vyetnam Xəbər Agentliyinə (VNA) müsahibəsində iki ölkə arasında iqtisadi-ticari əlaqələrlə yanaşı humanitar, təhsil və mədəni əlaqələrə geniş yer ayrılıb.
Ölkə başçısı müsahibəsində söyləyib ki, bu gün Vyetnam Cənub-Şərqi Asiyada dinamik inkişaf edən ölkədir, Azərbaycan isə Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır.“Qüvvələrimizi birləşdirərək yeni bazarlara çıxa, birgə layihələr həyata keçirə, biznes və investisiya üçün əlavə imkanlar yarada bilərik. Sözsüz ki, əməkdaşlığımız ölkələrimizə və xalqlarımıza nəzərəçarpan fayda gətirə biləcək böyük quruculuq potensialına malikdir”, – deyə dövlətimizin başçısı vurğulamışdır. O da qeyd edilib ki, humanitar əməkdaşlıq Azərbaycan və Vyetnamı birləşdirən möhkəm körpü rolunu oynayır. Onilliklər ərzində bu əlaqələr təhsil təşəbbüsləri, xeyriyyə layihələri və müntəzəm mədəni mübadilə vasitəsilə davamlı olaraq möhkəmləndirilib.
Müsahibədə dövlətimizin başçısı bildirib ki, Heydər Əliyev Fondu bu prosesdə xüsusi rola malikdir və Vyetnamla humanitar münasibətlərin dərinləşməsinə fəal surətdə kömək edir və qeyd edib ki,Fondun fəaliyyət istiqamətləri Ha Giang əyalətində ibtidai məktəbin tikintisi də daxil olmaqla infrastruktur təşəbbüslərindən tutmuş müxtəlif təhsil proqramlarının dəstəklənməsinə qədər geniş spektri əhatə edir.
Prezident İlham Əliyevonu da vurğulayıb ki, Fondun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın 2025-ci ildə Vyetnama səfəri bu əlaqələrin möhkəmləndirilməsində mühüm addım olub. Səfər zamanı ölkə rəhbərləri, yaradıcı ziyalıların nümayəndələri və Azərbaycan universitetlərinin vyetnamlı məzunları ilə görüşlər keçirilib. Hanoy Ticarət və Turizm Kollecinə də maliyyə dəstəyi göstərilib.
Müsahibədə dövlətimizin başçısı göstərmişdir ki, xeyriyyəçiliklə yanaşı, elm və təhsil əməkdaşlığı da dinamik şəkildə inkişaf edir. Hər iki ölkənin aparıcı universitetləri bir sıra tərəfdaşlıq müqavilələri və memorandumlar imzalayıb. O da diqqətə çatdırılmışdır ki, Vyetnam nümayəndələri Qoşulmama Hərəkatına üzv dövlətlərin vətəndaşları üçün Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin sərəncamına uyğun olaraq yaradılmış təhsil qrant proqramlarında iştirak etmək imkanına malikdirlər.
Müsahibədə Prezident İlham Əliyev demişdir ki, qarşılıqlı mədəni fəaliyyət təhsil əlaqələrini ahəngdar şəkildə tamamlayır. Belə ki, Azərbaycanda ənənəvi olaraq Vyetnam Günləri keçirilir və 2026-cı ildə bu təşəbbüs keyfiyyətcə yeni səviyyəyə çatıb, dördüncü festival ilk dəfə olaraq iki şəhəri — Bakı və Qəbələni əhatə edib. İlham Əliyev onu da bildirmişdir ki, digər əhəmiyyətli mədəni hadisə məşhur vyetnamlı şair Mai Van Phanın “Gün doğarkən” şeirlər toplusunun Azərbaycanda nəşr edilməsidir.
Müsahibənin sonunda dövlətimizin başçısı belə bir reallığı diqqətə çatdırmışdır ki, xalqlarımız arasında mədəni dialoq on illərdir davam edir. Hələ 1955-ci ildə bəstəkar Qara Qarayev ilk Sovet-Vyetnam sənədli filmi üçün “Vyetnam süitası”nı yaratmış və bu yaradıcı əlaqələr sonradan rejissor Əjdər İbrahimov tərəfindən daha da möhkəmləndirilmişdir. Rejissor 1959-cu ildən 1962-ci ilə qədər Vyetnamda yaşayıb çalışmış, milli kino məktəbinin ön sıralarında olub, yerli rejissorların və aktyorların yetişdirilməsinə kömək edib, Vyetnamda bir neçə kitab həsr edib. Onlardan biri – “Vyetnamda gördüklərim” əsəri Vyetnam dilinə tərcümə edilib, bu kitabın təqdimatı isə bu il Hanoyda keçirilib.
Prezident İlham Əliyev belə bir məqamı da vurğulamışdır ki, möhkəm dostluq bağları təkcə birgə layihələrdə deyil, həm də çətin anlarda köməyə gəlməyə hazır olmaqda özünü göstərir. 2024-cü ildə Vyetnamda baş verən “Yaqi” fırtınasının dağıdıcı nəticələrini aradan qaldırmaq, həmçinin 2025-ci ildə genişmiqyaslı daşqınların vurduğu ziyanın öhdəsindən gəlmək üçün Azərbaycan maliyyə yardımı göstərib.
Müsahibəsini bitirərkən, cənab Prezident bildirib ki, bu gün Vyetnam Cənub-Şərqi Asiyada dinamik inkişaf edən ölkədir, Azərbaycan isə Cənubi Qafqazda əsas logistika və energetika habıdır. Qüvvələrimizi birləşdirərək yeni bazarlara çıxa, birgə layihələr həyata keçirə, biznes və investisiya üçün əlavə imkanlar yarada bilərik. Sözsüz ki, əməkdaşlığımız ölkələrimizə və xalqlarımıza nəzərəçarpan fayda gətirə biləcək böyük quruculuq potensialına malikdir.
Həcər Verdiyeva – Tarix elmləri doktoru, professor






















