Yaponiyada narahatedici demoqrafik və sosial fenomen davam edir: gənclərin əhəmiyyətli bir hissəsi cinsi təcrübəyə malik deyil və bir çox cütlüklər demək olar ki, cinsi əlaqəni dayandırıblar. BBC-nin məlumatına görə, alimlər hələ də bu fenomenin səbəblərini tam başa düşmədiklərini etiraf edirlər.
Tokio Universiteti və Karolinska İnstitutundan Dr. Peter Uedanın rəhbərlik etdiyi meta-analizə görə, Yaponiya getdikcə daha da pisləşən “cinsi quraqlıq” yaşayır. 20-24 yaşlı insanların yarıdan çoxu – kişilərin təxminən 60%-i və qadınların 51%-i – bakirə olduqlarını etiraf edirlər. 30 yaşına çatanda hər on yapon kişi və qadından birindən çoxu hələ cinsi əlaqədə olmayıb.
Bu, xüsusilə heteroseksual əlaqələrə aiddir: onlar statistikada ayrıca nəzərdən keçirilir. Bu rəqəmlər təkcə şəxsi həyat üçün deyil, həm də demoqrafiya üçün əhəmiyyətlidir: ölkənin doğum nisbəti təxminən 1,15-dir ki, bu da əvəzetmə səviyyəsindən xeyli aşağıdır.
Professor Ueda vurğulayır ki, problem statistikadan daha uzağa gedir: “İnsanlardan onları nəyin xoşbəxt etdiyi soruşulduqda, çoxları yaxın intim münasibətlərin vacib olduğunu deyir. Əgər əhalinin əhəmiyyətli bir hissəsi cinsi disfunksiyaya malikdirsə və ya tək yaşamağa məcburdursa, bu o deməkdir ki, bir çox insan istədikləri həyatı yaşaya bilmir.”
Əsas amillərdən biri dəyişən evlilik modelləridir. Gənc yaponlar daha gec evlənir və ya ümumiyyətlə evlənməməyi seçirlər. Subay insanların nisbəti 1980-ci illərdən bəri durmadan artır. 2010-cu illərin ortalarında kişilərin və qadınların təxminən üçdə biri 30 yaşına qədər subay idi.
Prinston sosioloqu Ceyms Raymoya görə, bu, cinsi fəaliyyətə birbaşa təsir göstərir: “Cinsi təcrübəsiz insanların sayının artması, əsasən, cəmiyyətin strukturunda dəyişiklikdir. Daha gec və daha az tez-tez baş verən evliliklər getdikcə daha çox insanın “subay” kateqoriyasında qalması deməkdir və bu qrup daxilində bir çoxları heç vaxt cinsi təcrübə yaşamayıblar.”
İqtisadi amillər də rol oynayır. Yaponiyada qadınlar getdikcə partnyorlarından maliyyə sabitliyi tələb edirlər. Araşdırmalar göstərir ki, bir çoxları bu məsələdə güzəştə getməkdənsə, subay qalmağı üstün tuturlar. Bununla belə, əhəmiyyətli bir gender gəlir fərqi qalmaqdadır: qadınlar orta hesabla kişilərdən təxminən 22% az qazanırlar.
Reymo qeyd edir ki, qadınlar üçün evlilik çox vaxt karyera imkanlarının itirilməsi ilə əlaqələndirilir: “Yaponiyada karyera və ailəni birləşdirmək, digər ölkələrdə olduğu kimi, olduqca çətindir.”
Əlavə bir amil aşağı sosial təzyiqdir. Əvvəlki onilliklərdən fərqli olaraq, cəmiyyət artıq erkən evliliyi tələb etmir. Üstəlik, gənclərin əhəmiyyətli bir hissəsi romantik münasibətlərə heç maraq göstərmir. Sorğulara görə, 18-34 yaş arası subay insanların təxminən üçdə biri münasibət qurmaq istəmir.
Yapon mədəniyyətində əvvəllər yaşlı, subay qadınlar haqqında alçaldıcı ifadələr də daxil olmaqla, sərt sosial gözləntilər var idi. Bu gün bu cür qavrayışlar demək olar ki, yoxa çıxıb və tənhalıq getdikcə normal həyat tərzi kimi qəbul edilir.
Hətta nikahdan kənarda belə, cinsi aktivlik aşağı səviyyədə qalır. Qadınların təxminən 40%-i və 20-30 yaşlarında olan kişilərin 30%-ə qədəri cinsi əlaqəyə maraq göstərmədiklərini söyləyirlər. Göstərilən səbəblərdən bəziləri nikahdankənar münasibətlərlə bağlı risklər, eləcə də cinsi təhsilin qeyri-kafi səviyyəsini əhatə edir.
Raymond açıq şəkildə deyir: “Cinsi təhsil çox zəifdir. Cinsə demək olar ki, yalnız reproduktiv prizmadan baxılır. Çoxları üçün bu, anlaşılmaz bir şey olaraq qalır və naməlumluq qorxuludur.”
Kontraseptivlər də məhduddur: prezervativlər əsas üsul olaraq qalır, daha etibarlı metodlar isə nadir hallarda istifadə olunur.
Paradoksal olsa da, hətta evlilikdə belə vəziyyət çox da fərqli deyil. 50 yaşdan kiçik yapon cütlüklərinin təxminən yarısının demək olar ki, cinsi həyatı yoxdur. Səbəblər yorğunluqdan tutmuş uşaqlar və iş ətrafındakı prioritetlərin dəyişməsinə qədər dəyişir.
Tədqiqatçı Jun Kimin qeyd etdiyi kimi, Yaponiya və Cənubi Koreyada evlilik çox vaxt birbaşa uşaq sahibi olmaqla əlaqələndirilir: “İnsanlar ailə və uşaqlar üçün evlənirlər və seks ikinci dərəcəli hala gəlir.”
Bir çox qadın evlilikdə cinsi əlaqəni darıxdırıcı bir münasibət kimi təsvir edir. Bir araşdırmada respondentlərin təxminən 22%-i bunu “son dərəcə yorucu” adlandırıb.
İş yükü də problemi daha da artırır. Kişilərin təxminən 30%-i və qadınların 15%-i həftədə 50 saatdan çox işləyir. Çoxları etiraf edir ki, uzun bir iş günündən sonra şəxsi həyatları üçün kifayət qədər enerjiləri yoxdur. Kim deyir: “Təsəvvür edin ki, saat 21:00-da evə gəlib görüşə getməli olursunuz – bu, yorucudur”.
Bioloji fərziyyələr də mövcuddur. Tədqiqatlar stressin və ətraf mühitin çirklənməsinin testosteron da daxil olmaqla hormon səviyyələrinə mümkün təsirlərini göstərir. Lakin alimlər dəlillərin hələ də kifayət olmadığını vurğulayırlar.
Nəticə etibarilə, mütəxəssislər tək bir səbəbin olmadığı qənaətindədirlər.
