Avropada ABŞ və NATO qüvvələrinin istifadəsində olan Patriot hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün raket ehtiyatlarının kritik səviyyəyə düşdüyü bildirilir. Bu vəziyyət NATO ölkələrinin Rusiyanın mümkün raket hücumları qarşısında müdafiə imkanları ilə bağlı narahatlıqları artırıb.
Associated Press (AP) agentliyinin məlumatına görə, ABŞ ordusu əsasən Yaxın Şərqdəki hərbi əməliyyatlar fonunda Avropada müasir raketdən müdafiə sistemləri üçün ciddi sursat çatışmazlığı ilə üzləşib.
Pentaqon nümayəndəsinin sözlərinə görə, ən ciddi problem Rusiyanın yüksək sürətli ballistik raketlərini məhv etmək qabiliyyətinə malik Patriot sistemlərinin raket ehtiyatları ilə bağlıdır.
NATO rəsmisi də Avropadakı ABŞ və müttəfiq qüvvələrinin Patriot sistemləri ilə təminat səviyyəsinin aşağı olduğunu təsdiqləyib.
Pentaqon nümayəndəsi qeyd edib ki, Rusiya NATO ərazisində hərbi qərargah və ya elektrik stansiyası kimi strateji obyektlərə ballistik raket zərbələri endirsə, Alyans Ukraynadakı vəziyyətə bənzər problemlə üzləşə bilər.
Ukrayna və Yaxın Şərqdəki münaqişələr ehtiyatları azaldıb
Ekspertlərin fikrincə, Patriot raketlərinin ehtiyatlarının azalmasında Ukraynaya göstərilən hərbi yardım və Yaxın Şərqdəki hərbi əməliyyatlar mühüm rol oynayıb.
Kral Birləşmiş Xidmətlər İnstitutunun eksperti Ed Arnold bildirib ki, ABŞ son illərdə Ukraynaya yüzlərlə Patriot raketi göndərib. Lakin Yaxın Şərqdəki münaqişə ehtiyatların daha sürətlə tükənməsinə səbəb olub.
Onun sözlərinə görə, Ukraynaya silah tədarükü əvvəlcədən planlaşdırıldığı halda, Yaxın Şərqdə raketlərə tələbat gözlənilmədən və qısa müddətdə artıb. Bu isə təchizat zəncirində mövcud problemləri üzə çıxarıb.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Avropada Patriot raketlərinin çatışmazlığı Rusiyanın daha inkişaf etmiş ballistik raketlərinə qarşı müdafiə imkanlarını məhdudlaşdırır. Eyni zamanda, ballistik raketlərin daha ucuz dronlarla birlikdə kütləvi şəkildə tətbiq olunması hava hücumundan müdafiə sistemləri üçün əlavə çətinlik yarada bilər.
Patriot sistemlərinə mümkün alternativlərdən biri Fransa və İtaliyanın birgə istehsalı olan SAMP/T NG hava hücumundan müdafiə sistemi hesab olunur.
Fransa bu sistemin Ukraynaya tədarükünü sürətləndirməyə söz verib. İstehsalçının məlumatına görə, SAMP/T NG ballistik hədəflərə qarşı daha effektiv imkanlara malikdir.
Bununla belə, sistemin yeni versiyası hələ real döyüş şəraitində sınaqdan keçirilməyib. Bundan əlavə, SAMP/T sisteminin hazırkı versiyasının atəş məsafəsi Patriotla müqayisədə daha qısadır.
2022-ci ildən etibarən Ukrayna ABŞ və Avropa ehtiyatlarından Patriot raketləri əldə edib. Məlumata görə, ABŞ Ukraynaya təxminən 600 Patriot raketi tədarük edib.
Lakin ABŞ-ın raket ehtiyatlarının əsas hissəsinin Yaxın Şərqdəki münaqişə zamanı istifadə edildiyi bildirilir. Hesablamalara görə, İranla bağlı hərbi əməliyyatlar zamanı ABŞ-ın Patriot raketlərinin təxminən 65 faizi, yəni 2330 raketlik ümumi ehtiyatın təxminən 1500-ü istifadə olunub.
Strateji və Beynəlxalq Araşdırmalar Mərkəzinin eksperti Mark Kansianın sözlərinə görə, bu il Avropa üçün nəzərdə tutulanlar da daxil olmaqla təxminən 600 Patriot raketinin istehsalı planlaşdırılır.
ABŞ 2030-cu ilə qədər illik istehsal həcmini 2000 raketə çatdırmağı qarşıya məqsəd qoyub.
Almaniyada yeni istehsal müəssisəsi açılacaq
NATO-nun məlumatına görə, Avropada Patriot raketlərinin ilk istehsal müəssisəsinin sentyabr ayında Almaniyada fəaliyyətə başlaması gözlənilir. İlk tədarüklərin isə gələn ilin əvvəlində həyata keçirilməsi planlaşdırılır.
İlk raketlərin artıq sifariş verən ölkələrə – Almaniya, Niderland, Rumıniya və İspaniyaya çatdırılması gözlənilir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, mövcud vəziyyət bəzi Avropa ölkələrini bahalı Patriot sistemlərinə malik olsalar da, onları istifadə etmək üçün kifayət qədər raket ehtiyatının olmaması kimi paradoksal vəziyyətə salıb.
Rusiyanın NATO-ya hücumu ehtimalı
Ekspertlərin fikrincə, Rusiyanın yaxın vaxtlarda NATO ölkələrinə birbaşa raket zərbələri endirməsi ehtimalı yüksək qiymətləndirilmir.
Bununla belə, Avropa və NATO rəsmiləri Rusiyanın 2030-cu ilə qədər Alyans ölkələrindən birinə hücum edə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edirlər.
Bu həftə ABŞ Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Retkliffin də Rusiyanın mümkün hərbi addımları ilə bağlı Moskvaya səfər etdiyi bildirilib.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp isə Rusiyanın NATO ölkələrinə hücum edə biləcəyi ilə bağlı narahat olmadığını açıqlayıb.
Ekspertlər hesab edirlər ki, Avropanın əsas problemi yalnız mümkün hücumun özü deyil, həm də uzunmüddətli raket hücumlarına qarşı kifayət qədər hava hücumundan müdafiə sursatının mövcud olub-olmamasıdır.
